Bối cảnh

Máy biến áp phân phối 2000kVA loại kín, không có bình dầu phụ, được trang bị DGPT2 để giám sát và quan sát mức dầu. Phía 22kV được bảo vệ bằng cầu chì.

Máy đã vận hành ổn định 7 năm. Hàng năm, nhà máy đều lấy mẫu dầu thí nghiệm điện áp chọc thủng và kết quả vẫn đạt. Chỉ thị mức dầu quan sát bên ngoài cũng không cho thấy dấu hiệu bất thường.

Hiện tượng

Vào một ngày tháng 1, khi thời tiết lạnh và phụ tải chưa đến 50% công suất máy biến áp, một tiếng nổ lớn bất ngờ xảy ra.

Hai cầu chì trung thế L2, L3 bị nổ. Cụm thiết bị đóng cắt 22kV bị hư hỏng, dầu thoát ra tại gioăng mặt máy. Mùi khét, dấu vết nhiệt và áp suất cho thấy bên trong thùng máy biến áp đã xảy ra một sự cố nghiêm trọng.

Câu hỏi then chốt

Chuyện gì đã xảy ra?

Theo kinh nghiệm kiểm tra hiện trường, một số khả năng cần được xem xét gồm:

Điểm đáng suy nghĩ

Điểm đáng suy nghĩ của trường hợp này là: dầu vẫn vượt qua phép thử điện áp chọc thủng, chỉ thị vẫn cho cảm giác mức dầu bình thường và máy biến áp mới vận hành khoảng 7 năm.

Vậy tại sao một thiết bị có tuổi thọ thiết kế hàng chục năm lại xảy ra sự cố nghiêm trọng khi đang mang tải thấp?

Qua quá trình phân tích nhiều giả thuyết, một nghi vấn đáng chú ý được đặt vào lượng dầu thực tế bên trong thùng máy và độ tin cậy của thông tin mức dầu quan sát được bên ngoài. Hiện tượng liên quan đến trạng thái áp suất bên trong máy biến áp kín cũng là yếu tố không nên bỏ qua.

Hậu quả

Sự cố không chỉ làm hư hỏng máy biến áp và thiết bị trung thế. Toàn bộ nhà máy có thể mất điện đột ngột, dây chuyền sản xuất dừng hoạt động, kế hoạch giao hàng bị ảnh hưởng và thời gian khôi phục nguồn có thể kéo dài nếu không có phương án dự phòng phù hợp.

Khuyến nghị

  • Kết quả thí nghiệm điện áp chọc thủng dầu đạt yêu cầu không đồng nghĩa toàn bộ tình trạng cách điện và điều kiện vận hành của máy biến áp đều bình thường.
  • Đối với máy biến áp kín đã vận hành nhiều năm, công tác bảo trì nên được thực hiện dựa trên hướng dẫn của nhà sản xuất, lịch sử vận hành và đánh giá tổng thể tình trạng thiết bị – thay vì phụ thuộc vào một phép thử đơn lẻ.
  • Trong trường hợp đã xảy ra sự cố, cần thu thập hồ sơ thiết bị, tài liệu nhà sản xuất, lịch sử bảo trì, sơ đồ bảo vệ và các dấu vết hiện trường trước khi đưa ra kết luận nguyên nhân.
Xin lưu ý:
Hiện tượng giống nhau chưa chắc có cùng nguyên nhân. Nội dung trên chỉ mang tính định hướng kỹ thuật ban đầu. Việc xác định nguyên nhân chính xác cần dựa trên hiện trường, hồ sơ thiết bị và kết quả đo kiểm phù hợp.

"Mỗi case trong thư viện này đều được xây dựng từ hiện tượng đã từng xảy ra trong thực tế. Một số chi tiết kỹ thuật và quy trình xử lý được lược bỏ nhằm bảo vệ tài sản chuyên môn và quyền riêng tư của khách hàng."